พลังใจในผ้าทอ

posted on 07 Mar 2008 07:49 by buabrocade

 

นี่เป็นอีกบทความหนึ่งในนิทรรศการดลใจ ตอน พลังใจในงานทอ

อ่านแล้วรู้สึกภูมิใจในความเป็นช่างทอและภูมิใจในผ้าทอของไทยค่ะ

 

.............................................................................................................

พลังใจในผ้าทอ

                                                                                                                             ปิยวัชร์  สุทธิวนิช

*อาจารย์ประจำสาขาวิชาการศึกษาแบบองค์รวม 

สถาบันอาศรมศิลป์

 

 

               ผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้น  ที่เราทั้งหลายนำมาตัดเย็บเพื่อสวมใส่นอกจากแสดงถึงรสนิยมแล้ว  ผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้นล้วนมีตำนาน  มีประวัติ  มีคุณค่า  มีความเชื่อมโยงกับวัฒนธรรม  และธรรมชาติอย่างน่าอัศจรรย์

 

               ผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้น  ที่เราทั้งหลายนำมาตัดเย็บสวมใส่นั้น  มีขั้น  มีตอน  มีวิธีการ  มีกระบวนการที่ซับซ้อน  และใช้เวลามาก  จากปุยฝ้ายและใยไหม  ต้องทำให้เป็นเส้นด้าย  จัดเรียงเป็นเส้นยืนและเส้นพุ่ง  ย้อมสี  จัดระเบียบเป็นลวดลาย  แล้วจึงทำการทอเป็นผืนผ้า ผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้น  กว่าจะสำเร็จให้เราเห็นจึงต้องการเวลาและหัวใจของผู้ที่รักการทอผ้า  ในการประดิษฐ์คิดสร้างสรรค์ด้วยความประณีต  วิจิตรบรรจง  เพื่อคงไว้ซึ่งภูมิปัญญา  และความภาคภูมิใจ

             

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้น  จึงมีจิตวิญญาณของผู้อยู่เบื้องหลังมากมาย  ผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้น  ที่แปรเปลี่ยนเป็นเสื้อผ้าอาภรณ์ให้ผู้สวมใส่มีความสุข  พึงพอใจในความงาม  จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยถ้าช่างทอผ้าขาดพลังใจในการทอ

 

               พลังใจหรือความเข้มแข็งของจิตใจ  ที่ช่างทอฝากไว้ในผ้าทอแต่ละผืนผ้าไหมแต่ละชิ้น   จึงเป็นสิ่งชวนศึกษา  น่าค้นหา  และพาใจไปใคร่ครวญ  เพราะเหตุที่ว่า  การทอผ้าแต่ละผืนแต่ละชิ้นต้องใช้เวลาและความพยายามอย่างยิ่ง  วันหนึ่งอาจจะทอได้    เซนติเมตร  ๑๐  เซนติเมตร  หรือ  ๒๐  เซนติเมตร  แล้วแต่ความยากง่ายของลาย  โดยเฉพาะถ้าเป็นช่างที่พิถีพิถัน  อุดมจินตนาการ  ซึ่งสัมผัสสัมพันธ์ธรรมชาติมาสู่การคิดลวดลายด้วยแล้ว  ความคืบหน้าในการทอผ้าแต่ละวันนั้นนับป็นเรื่องยากยิ่ง 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

               พลังใจหรือกำลังใจที่เข้มแข็งเท่านั้น  ที่จะนำพาความสำเร็จมาสู่ช่างทอ  เพราะถ้าช่างทอมีกำลังใจไม่เข้มแข็งแน่วแน่  เกิดความท้อถอยการทำงานก็ย่อหย่อน  ถ้าถึงกับกำลังใจตกมากๆ  การงานอาจหยุดชะงัก  หรือล้มเลิกเสียกลางคันได้  แต่ด้วยความตั้งใจจริง  กำลังใจที่เข้มแข็ง  อุดมการณ์ที่มั่นคงและเปี่ยมล้นของช่างทอผ้านี่เอง  ที่ได้นำพาความฝันของตนสู่การสร้างสรรค์ผลงานฝากไว้เป็นสมบัติศิลป์แห่งแผ่นดินสยาม  โดยมิใยจะต้องห่วงกังวลว่า  ค่านิยมของสังคมจะศรัทธาหรือวางเฉยต่อผ้าทอไทยเพียงไร  เพราะหัวจิตหัวใจของช่างทอไทย  ที่ได้ทอผ้าพร้อมทอธรรมะในใจนั้น  ได้ก้าวพ้นความสามัญคือการทอเพื่อใช้เป็นอาภรณ์ประดับกาย มุ่งสู่การสร้างสรรค์ชิ้นงานถวายเป็นพุทธบูชาด้วยจิตที่เปี่ยมด้วยกุศลศิลป์  ซึ่งได้ฝากจินตนาการอันบรรเจิด  บริสุทธิ์  บริบูรณ์  บันทึกเรื่องราวชาดก  ภาพพระพุทธปฏิมา  รวมทั้งการรวบรวมลายผ้าบรรดามีลงในผืนผ้าชิ้นเดียว เพื่อเป็นหลักฐานทางการศึกษาและเป็นต้นแบบเพื่อให้ช่างรุ่นหลังได้ถอดรหัสวัดจิตใจที่จะสืบสานหรือต่อยอดงานทอต่อไป

 

 

 

 

 

 

              

         

ผู้สนใจผ้าไทยจึงวิตกกังวลใจว่าถ้าคนไทยทั้งหลายไม่ร่วมจิตร่วมใจรักษา  เห็นคุณค่าประณีตศิลป์อันสูงส่ง  ผู้รับอานิสงส์คงเป็นช่างทอผ้ากลุ่มเดียวมิต้องสงสัย  แต่ถ้าพวกเราพร้อมเพรียงกันศึกษาถึงเหตุที่มาที่ไปถึงพลังในใจช่างทอ...ศิลปินพื้นบ้านที่อุดมภูมิธรรมภูมิปัญญาเหล่านี้  ว่าท่านสร้างพลังให้เกิดขึ้นในจิตใจของท่าน และธำรงรักษาไว้อย่างไรนี้ต่างหาก  จึงจะเป็นการอนุรักษ์สืบสานสมบัติทิพย์ทางภูมิปัญญาในผ้าทอไทย  ซึ่งเปี่ยมล้นด้วยพลังใจอย่างแท้จริงและยั่งยืน

 

 

 

 

     

พลังใจในผ้าทอ                                                  นั้นเกิดก่อคุณค่ามหาศาล    

หนึ่งสืบสานภูมิปัญญาแต่โบราณ                       สองคืองานคือชีวิตคือจิตใจ 

สามบังเกิดร่มบุญกุศลศิลป์                                สี่สมบัติชาติลือระบิลสมสมัย

พลังทอพลังธรรมในหทัย                                   คือพลังหัวใจในผ้าทอ...

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Comment

Comment:

Tweet